• Tess

Dankbaarheid: zweverige nonsens of wetenschappelijke remedie?

Dankbaar zijn klinkt eenvoudig. En best ook zweverig. Toch zweren zowel psychologen als mental coaches als wetenschappers bij dankbaarheid voor een gelukkiger en gezonder leven. Hier lees je waarom dankbaarheid je leven kan transformeren en waarom je het moet trainen.


Wie zich een beetje bezighoudt met persoonlijke ontwikkeling of regelmatig door Instagram scrolt, heeft ongetwijfeld de woorden gratefulness en gratitude al ettelijke malen voorbij zien komen. Zeker nu, in tijden van corona, wordt steeds vaker herhaald dat we moeten focussen op de dingen waar we dankbaar voor zijn.


Oké, goed punt. Maar bij mij roept dat woord vooral een ongemakkelijke weerstand op, die ongetwijfeld te maken heeft met dat moment in mijn puberteit, waarop ik liep te klagen over iets onbenullig (dat waarschijnlijk te maken had met school) en mijn moeder repliceerde met "ge zou beter een beetje dankbaar zijn dat ge in België geboren zijt."

Een zeer ontnuchterend moment. Dat me meteen de mond snoerde, maar ook verontwaardigde. Echt oneerlijk om mij daarop te pakken, vond ik. Natuurlijk ben ik blij dat ik gewoon achter de schoolbanken mag zitten in plaats van achter één of andere machine in een sweatshop. Natuurlijk heb ik, als je het zo bekijkt, geen enkele reden om te klagen. Maar in plaats van dankbaar, voelde ik mij opeens vooral zelfingenomen, schuldig en beschaamd.


Dankbaarheid werd voor mij dus iets dubbel, omdat het dat schuldgevoel bleef oproepen. Ik heb het lange tijd dan ook afgeschreven als zweverige nonsens die voor mij absoluut niet werkte.


Toch heb ik in de 100 Dagen Challenge opgeroepen om elke dag iets op te schrijven waar je dankbaar voor bent. En probeer ik het ondertussen ook écht te doen, dat bewust dankbaar zijn. Waarom? Omdat dankbaarheid onlosmakelijk verbonden lijkt met échte persoonlijke groei en een rijk en vervuld leven. Hoe meer ik het tegenkwam in mijn eigen zoektocht naar persoonlijke groei en hoe vaker ik erover las, hoe nieuwsgieriger ik ernaar werd.


Het is de sensationele Brené Brown, hoogleraar, onderzoeker en bestseller auteur, die me voor het eerst de kracht van dankbaarheid écht deed begrijpen in haar boek Daring Greatly (De Kracht van Kwetsbaarheid in het Nederlands).


Onheilspellende vreugde


Brené Brown doet al zo'n twintig jaar onderzoek naar schaamte en kwetsbaarheid. Twee menselijke emoties die we koste wat kost proberen te vermijden. En die daarom een heel interessant onderzoeksonderwerp vormen.


Tijdens haar research interviewde ze duizenden mensen over hun ervaringen met die emoties. En legde ze de link tussen dankbaarheid en vreugde. Maar, waar de meeste mensen ervan uit gaan dat we dankbaar mogen zijn als we een moment van vreugde ervaren, ontdekte Brené Brown net dat het omgekeerd in z'n werk gaat: wie dankbaar in het leven staat, ervaart meer én intensere momenten van vreugde.


Omdat mensen die bewust dankbaar zijn, die vreugde ook durven toelaten. In plaats van er wantrouwig tegenover te staan en zich voor te bereiden op het moment waarop die vreugde hen weer afgenomen wordt. Dat patroon, waarbij we zenuwachtig worden en ons vragen beginnen te stellen wanneer het moment té mooi lijkt om waar te zijn, noemt ze onheilspellende vreugde (foreboding joy). En is één van de drie universele coping mechanismes die mensen gebruiken om zich te wapenen tegen kwetsbaarheid en tegenslag (herkenbaar!).


Met andere woorden. Als we momenten van vreugde niet toestaan omdat we er bang voor zijn, bang dat het ons allemaal weer afgenomen zal worden, dan maken we het onszelf moeilijk om écht gelukkig te zijn.


De remedie tegen onheilspellende vreugde is dankbaarheid. Door écht dankbaar te zijn en het moment niet te laten verpesten door alles dat zou kunnen mislopen, en dagelijks dankbaar zijn te oefenen, staan we bewuster in het leven. En positiever. En gelukkiger. Omdat we focussen op het goede in plaats van op het (hypothetisch) slechte.


Het is nochtans niet gemakkelijk om écht dankbaar te zijn voor de dingen die ertoe doen. Daarom noemen de Goeroes (en Brené Brown) het ook een gratitude practice. Je moet het, zoals alles dat de moeite waard is, oefenen voordat je er echt de voordelen van zal ondervinden. Dat kan door een hip dankbaarheidsdagboek bij te houden. Of door erover te mediteren. Of door mee te doen aan de 100 Dagen Challenge! Hell yeah!


Dit was allemaal vrij theoretisch. Bekijk onderstaand fragment waarin Brené Brown te gast is bij Oprah voor meer concrete voorbeelden. Geen dank!


 

Antwerpen, België

  • Facebook
  • Twitter
  • Instagram

©2019 door t' Essence. Met trots gemaakt met Wix.com